Sociaal domein

Het sociale domein is op zijn zachts gezegd een interessant veld om in werkzaam te zijn op dit moment: Met de 3 decentralisaties van de AWBZ naar WMO, de participatiewet en de transitie van de jeugdzorg vers in het geheugen (en eigenlijk nog in volle gang) zijn veel partijen hard aan het werk om een logische indeling van het domein te maken.

Het begrip ‘sociaal domein’ klinkt nogal groots. Op zoek naar een definitie kan ik die maar matig vinden. Er is frappant genoeg geen Wikipedia pagina van te vinden. Na wat langer gezocht te hebben vind ik 2 aardige definities:

Tot het Sociaal Domein hoort alles wat te maken heeft met zorg en ondersteuning van burgers met een hulpvraag. Daarbij gaat het om jongeren, ouderen, mensen met een beperking (fysiek of psychisch) en mensen die moeilijk aan werk kunnen komen of die werkloos zijn geworden. Alle organisaties, diensten en voorzieningen die mensen ondersteunen, de leefbaarheid vergroten en participatie (dat is meedoen in de maatschappij) bevorderen werken binnen het Sociaal Domein.

“Term gebruikt voor alle sectoren die te maken hebben met de sociale kant van het gemeentelijke beleid: zorg, welzijn, onderwijs, gezondheidszorg, opvoeding, inburgering en sociale activering.”

Nederland kantelt en burgers mogen het daarin zelf bedenken. Of je wil of niet, het initiatief ligt niet meer bij overheid en gemeenten om zaken te regelen. Daar waar gemeenten nog enorm moeten wennen aan hun nieuwe rol geldt dat evenzo voor burgers en professionele partijen. Wat betekent bijvoorbeeld een ‘faciliterende houding’ voor burgers die het allemaal niet zo makkelijk kunnen regelen. Hoe kunnen zijn zelfstandig mee participeren? En hoe verbindt je deze groep met burgers die het allemaal wel voor elkaar krijgen?

Terwijl de aandacht ligt bij participatie wordt door professionals een enorme druk ervaren om alle casuïstiek adequaat en op een goede manier te verwerken in bijvoorbeeld de sociaal wijkteams.

Daarom heen wordt druk gezocht naar manieren om te verlichten, logischer in te richten en slimmer (samen?) te werken. Dat deze zoektocht moeilijk is en gevoelig ligt, bleek vorige week nog maar eens: Op 18 mei bepaalde de Centrale Raad van Beroep dat huishoudelijke hulp toch echt onder de WMO valt en niet onder ‘een algemene voorziening’ zoals sommige gemeentes beweerden.

Het domein heeft het zwaar. Door alle hectiek lijken keuzes van gister vandaag alweer onzinnig.Lukt er dan zo weinig? Zijn er geen mooie kanten aan de kanteling, stippen op de horizon?

Oasis game

Zeker wel. Ondanks alle perikelen zijn er veel lichtpuntjes te vinden. Burgerinitiatieven te over die het goede voorbeeld geven: Van ‘Welcome to the Neighbourhood‘ en ‘Welcome to Nijmegen‘ tot de G1000.

Ik deel hier graag een enorm lichtpunt waar ik zelf bij aanwezig mocht zijn: Vorige week hebben we met Tandem De Oasis game gespeeld in Hengstdal.

Met pak hem beet 25 opbouwwerkers hadden we een week de tijd om met bewoners de wijk te transformeren. In 1 week? Ja, in 1 week, lekker kort cyclisch. Van te voren was er geen inzicht in het programma, dus toen we ons voor de eerste keer verzamelden op maandagochtend was er veel nieuwsgierigheid. Welke stappen gingen we nemen om in 1 week resultaat te halen?

Miracle

Maandag: Aprecciative gaze

de waarderende blik: we starten met het leren zien van bestaande schoonheden in een omgeving, ook al is dit soms ver te zoeken. We waarderen wat er is en kijken niet naar wat er niet is, door bijvoorbeeld op zoek te gaan naar plekken waar creativiteit van de bewoners zich manifesteert.

Maandagochtend hebben we met z’n allen eerst eens stilgestaan bij onze eigen groep. Wie zijn we en waarom doen we wat we doen. Vervolgens hebben we de rest van de dag de tijd genomen om in de buurt te kijken naar ‘beauties’. Schoonheden in de buurt. Kunst, auto’s, motoren, tuinen en andere positieve opvallers. Alleen kijken en waarderen.

Oasis Game

Oasis Game

Oasis Game

Oasis Game

Dinsdag: Affection

het opbouwen van relaties: nadat we schoonheden hebben ontdekt en vastgelegd, gaan we hierover met bewoners in gesprek. We gaan op zoek naar ‘de mens’ in de buurman en ontdekken zijn kracht en hoe die in te zetten is voor de buurt. Het samenwerken aan een betere leefomgeving is namelijk leuker als je daarbij het beste van jezelf in kan brengen.

Dinsdagochtend begonnen we dus met al het moois van maandag in onze gedachten. We werden vervolgens uitgedaagd om de beste versie van onszelf boven te halen. Daarbij stil te staan en daarmee op pad te gaan. Welke verhalen zitten er achter al die schoonheden van gister? Wat blijkt: wat gaat iedereen graag in gesprek over mooie dingen.

Oasis Game

Oasis Game

Woensdag: Dream

het vinden van een gezamenlijke droom: we willen de beste leefomgeving creëren die je maar kan bedenken en daarvoor gaan we in gesprek met de bewoners over hun dromen voor zichzelf en de buurt. De nadruk wordt gelegd op wat er (mogelijk) is en niet op wat er niet is, oftewel we denken vanuit dromen en niet vanuit problemen. Als mensen abstract dromen (veiligheid, meer spelen), proberen we dit concreet te maken (schommel, ontmoetingsplek, meer kleur ). Het doel van deze fase is het omschrijven van dromen voor de wijk, het vinden van talenten en fysiek inzetbare middelen om de droom te kunnen realiseren.

Woensdag stond in het teken van dromen. Niet die van ons, maar die van de buurt. Inmiddels waren we daar al 2 dagen aanwezig waardoor het ook niet meer zo gek was dat we er rondliepen. Overdag zochten we naar de dromen van de buurt, in de avond stond een eerste bijeenkomst met de buurt op het programma. Met een goede taakverdeling wisten we een mooi feestje uit de grond te stampen waarbij buurtbewoners opnieuw hun dromen bij ons konden achterlaten. Ontmoeting, buurtfaciliteiten en samenzijn werden veel genoemd door de buurt.

Oasis Game

Oasis Game

Dreams

Donderdag: Care

de droom ontwerpen: alle buurtbewoners zijn uitgenodigd om samen, tijdens een interactieve participatieavond, de collectieve droom te kiezen en uit te werken. We gebruiken de creativiteit van het collectief om tot de ultieme droom van de gemeenschap te komen en vervolgens wordt de droom in subgroepen ontworpen en op schaal nagemaakt. Een jury, bestaande uit een jongere, oude bewoners en mensen met zeggenschap, kiezen uit de verschillende schaalmodellen wat zij het mooiste en beste vinden. De deelnemers maken uiteindelijk één definitief model.

Donderdag werd een spannende dag. Op donderdag onderzochten we of we goed geluisterd hadden naar de dromen van bewoners. Om vervolgens van die dromen tot een concreet ontwerp te komen om uit te voeren. Niet door ons, maar door bewoners. Avonds stond een ontwerpfeestje op het programma. Er was weer wat momentum gewonnen, de avond werd druk bezocht. Overigens was de gemeente hier ook bij aanwezig: om aanpassingen te maken in de openbare ruimte moet je goed met elkaar en omliggende partijen communiceren!

Oasis game

Oasis game

Oasis game

Vrijdag: Miracle

samen aan de slag: samen met buren, professionals, vrijwilligers gaan we bouwen, klussen en verven. Er wordt daarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt van lokale talenten en materialen. Als bewoners hun eigen ideeën tot uitdrukking kunnen brengen, zal een spectaculair eindresultaat ontstaan dat ieders verwachtingen overtreft. Tevens wordt er een feestje van gemaakt; samen voor de buurt werken moet plezierig zijn.

Aan de bak. Gisteren waren en veel mensen op de avond afgekomen. Vandaag wordt er gebouwd. Gisteren was besloten om een groot perk aan te pakken. Belangrijk bij deze dag: het is van de bewoners. We bouwen niet zelf. Zouden er bewoners op komen dagen? Ze waren er, niet zoveel als gister, maar genoeg om mooie dingen van de grond te krijgen!

Oasis game

Oasis game

Oasis game
Miracle3

Oasis game

Zaterdag: Celebration

samen vieren: vergeet nooit te vieren wat je bereikt hebt! We zullen stilstaan bij het gezamenlijke resultaat en de uitkomsten van de gezamenlijke inzet vieren met het benoemen van de resultaten, muziek, eten en drinken.

We moesten er zaterdag iets langer op wachten: bewoners die ons kwamen helpen om verder te werken aan het perk. Uiteindelijk stond de zaterdag ook in het teken van iets anders: vieren! Vieren wat we deze week met z’n allen bereikt hebben.

Oasis game

Oasis game

Oasis game

De tweede donderdag: Re-evolution

samen door: in deze fase willen we bewoners de tools meegeven om met dezelfde energie en spirit zelf nieuwe initiatieven te ontplooien. We willen doorbouwen op het versterkte zelfvertrouwen en de opgebouwde collectieve energie.

Een kleine week later verzamelden we in de middag om opnieuw de wijk in te trekken. Opnieuw om een klein samenzijn te organiseren met de bewoners. Om te reflecteren op de intensieve week, maar ook om vooruit te kijken. Er waren immers te mooie dingen gebeurd om zomaar te laten liggen. Mensen hebben elkaar ontmoet, hervonden, hebben samen gebouwd, hun droom en hun mening gedeeld en elkaar geholpen. Er was betrokkenheid, dat wilden we houden. Bewoners gaven ons precies dat deze middag: initiatieven om muziekbandjes en avonden op te richten, het plantsoen te gaan onderhouden, contactpersoon te worden voor de gemeente en samen een bankje te bouwen.

Terugkijkend op deze prachtige week hebben we het volgende bereikt:

  • Wij (Als Tandem) zijn hechter geworden als groep
  • Wij hebben een oprecht contact gelegd met bewoners
  • Bewoners hebben met elkaar oprechte contacten gelegd
  • Bewoners hebben de wijk verbeterd
  • We hebben in 1 week een grote impact op de wijk gehad

Het klopt wat ze zeggen:

‘Een oase biedt hoop, stabiliteit en een toevlucht voor vermoeide reizigers in de woestijn.’

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s